jueves, 30 de julio de 2015

A PRIVATIZACIÓN DO AIRE





Só falta que nos cobren por respirar.
Dito popular.

            Na cámara hiperbárica das recepcións o Dono de Todo contemplaba orgulloso a súa colección de bombonas de osíxeno, cada unha delas unha peza de museo. Amaba especialmente aquela de diamantes. Non polo valor en si, senón por ser un agasallo dos enfermos de silicose. Era estupendo sentir ese afecto intenso dos traballadores das minas en cada inspiración. Por iso demoraba expirar o aire que inxería daquela bolleta. Agora degustaba o aire procedente doutra das súas alfaias favoritas. Bañada en ouro fora un regalo dos traballadores das cementeiras.
Pero esas lembranzas felices non eran quen de amainar completamente a súa dor pola inxustiza. Eses revolucionarios de pacotilla. Revolucionarios? Xentes con gañas de amolar, de molestar, de impedir un mundo verdadeiramente harmónico. Agora dálles por enfastiar opoñéndose á privatización do aire.
A dor ía transformándose en carraxe. Respirar é un dereito? Quen o nega. Tamén beber é un dereito e as augas páganse no supermercado e págase na factura das empresas da auga; e o whisky, aínda se paga máis caro, mesmo o viño, licor de deuses, tamén ten prezo. Comer é un dereito, pero regalamos o xantar? Non creo que estes mequetrefes convertan as súas casas en comedores de beneficencia. Se cadra pretenden acabar coa industria da alimentación, coa produción de alimentos. Demagogos!
O aire é libre –din, pero ben que se deleitan en saborealo envasado. Non será mellor que cada quen teña o aire que merece? Porque si, moito aire libre, moito aire para todos pero o importante é que cando un afoga poida botar man dunha botella e insuflarse de aire purificado, limpo.
Que deberiamos esforzarnos en eliminar a contaminación… pero, de que imos vivir? Que se o aire é irrespirable, agora volvemos á lei seca, como hai alcohólicos pois prohibimos o alcohol, e, claro, como hai obesos, deberiamos prohibir as comidas, pois que fagan eles xaxún!
Chegaba a hora da rolda de prensa e o Dono de Todo sabía que tiña que dar un discurso convincente, á altura do seu nivel de home de estado.
Permitídeme, estimados xornalistas, que aproveite este momento para dirixirme aos cidadáns.
Queridos amigos:
Perdoade que me atreva a chamarvos amigos. Moitos din, non sen razón, que son o pai da nación, pero o pai manda sobre os fillos, e eu estou aquí para construír a vosa felicidade, por iso me considero amigo.
Privatizar o aire non é un capricho senón unha necesidade. A ocasión única de conseguir un aire axeitado para todos. Trátase de avanzar na dirección dun aire personalizado, un aire ao gusto de todos, un aire que satisfaga todas e cada unha das nosas necesidades; un aire que poidamos degustar cando un queira, ao ritmo que un queira. Un aire único, nacido, non para sobrevivir, senón para elevarnos por enriba das nosas necesidades mundanas, como un manxar que, ao tempo que nos nutre, nos deleita. Un aire que leve o teu nome, e non o vulgar de todos.
A privatización do aire, ademais traerá cotas de progreso nunca antes vistas, creará postos de emprego. Miles de postos de emprego, nas empresas de envasado, de fabricación de bombonas, de etiquetado, de transporte, de mascariñas e, para o sector de alto standing, cámaras hiperbáricas. Toda esa riqueza redundaría no noso beneficio, no beneficio de todos e cada un de nós, no beneficio da nosa nación imperecedoira e do sistema de valores que defendemos.
Sei que hai persoas que critican o noso proceder pero un servidor público ten que colocarse por enriba das olladas curtas dos populistas e tomar decisións que melloren a situación social, que supoñan un avance. Ese é o verdadeiro progreso.
Compatriotas sei que contarei, neste momento tan crucial da nosa historia, co voso apoio e sei que moi pronto todos sentiredes as vantaxes deste pequeno sacrificio que agora se vos pide.

Na Sala de Prensa o aplauso foi atronador e, como se dun tambor na selva se tratase, faise espallando por toda Libredonia, coma un son xubiloso, a euforia que se sente cando un sabe que entra noutra era máis gloriosa.

domingo, 10 de agosto de 2014

Pesadelo



Dedicado aos que non se resignan e teñen esperanza.

"En algún rincón, un vestigio del reino olvidado. En alguna muerte violenta, el castigo por haberse acordado del reino. En alguna risa, en alguna lágrima, la sobrevivencia del reino. En el fondo no parece que el hombre acabe por matar al hombre. Se le va a escapar, le va a agarrar el timón de la máquina electrónica, del cohete sideral, le va a hacer una zancadilla y después que le echen un galgo. Se puede matar todo menos la nostalgia del reino, la llevamos en el color de los ojos, en cada amor, en todo lo que profundamente atormenta y desata y engaña. Wishful thinkining, quizá; pero esa es otra definición posible del bípedo implume."
Julio Cortázar: Rayuela.

                Por fin, despois de anos de reivindicación, en Libredonia legalizouse a escravitude. As multitudes, cheas de entusiasmo, saíron á rúa a celebralo. A felicidade medraba de cidade en cidade, de vila en vila, de aldea en aldea, de casa en casa, de ser en ser… A ledicia era como unha brétema de algodón e cubría todos os recunchos do país.
                Acabouse para sempre a anguria da incerteza, a falta de sentido da vida. A existencia converteríase para sempre nunha longa recta de autoestrada cara unha peaxe marabillosa.
                Os mercados celebraron a medida, varios premios Nobel escribiron artigos felicitándose por ese novo gran paso da humanidade. As organizacións de traballadores dos outros países solicitaron a extensión universal da medida e os servos correron a gastar os seus aforros en látegos para os novos donos. Estes, felices, pasaban as tardes a comprobar a afinación dos novos instrumentos.
                A Nova Orde Mundial comezou cun toque de campá na bolsa de Wall Street e foi acompañada polas campás das igrexas, os gongs das pagodas e outras chamadas relixiosas dende as mesquitas e as sinagogas. O advento trouxo grandes prodixios, os nenos nacían con fendas circulares nos pulsos e nos nocellos para mellor acomodarse aos grillóns, as parturientes saltaban de alegría ao comprobar a perfección dos seus fillos… Todas as aves, mesmo as aguias, reclamaron gaiolas. Resultaba conmovedor velas entrar entre os barrotes cunha docilidade máxica.
                As serpes cabalgaron e os vampiros puideron saborear o aperitivo á luz do mediodía. O Dono de Todo era feliz. Só algunha vez sufría pequenos e efémeros contratempos como aquela mañá na que un vello se sentou a lembrar, ata que os novos aires invadiron os pulmóns e queimaron calquera resto de nostalxia ou como aquel anoitecer, cando un mozo comezou a escribir un verso na cortiza dunha árbore; afortunadamente unha insaciable couza devorou a madeira nun intre.
                Unha noite, o Dono de Todo, tivo un pesadelo, unha muller e un home nus entraban no mar. Ela collía a man do seu compañeiro e trazaba nas ondas unha palabra esquecida.
Espertou sobresaltado pero logo se tranquilizou ao comprobar que coa divina protección do Átomo de Uranio, aquilo non ocorrería, polo menos nun milleiro de anos.
Fóra, as bandeiras de Libredonia, de Freetown, de Libertéville e doutras potencias ondeaban fláccidas sen morriña ningunha do vento.

miércoles, 8 de enero de 2014

DELIRIOS DE FÚTBOL III



"Tú no puedes volver atrás
porque la vida ya te empuja
como un aullido interminable.


Hija mía es mejor vivir
con la alegría de los hombres
que llorar ante el muro ciego"

 
José Agustín Goytisolo: "Palabras para Julia"


Este artigo foi escrito despois dun tempo de silencio 
consciente da necesidade de seguir camiñando.
Forma parte dos delirios de fúbol que prometín ir 
compartindo. Vai dedicado a todos os que loitaron, 
a todos os que loitan, aos que sementan futuro.

A Hugo pola súa grandeza.

Unha cuestión de grandeza

            Levaban a lembranza como única agarradoira, invocaban os retratos para que envellecesen por eles e buscaban nalgunha célula acabada de nacer o elixir dunha mocidade xa superada.
            Polos corredores voces xuvenís berraban “Zidane” como sinónimo de vello, de caduco; “Cassano”
como quen te chama gordo. Ás veces, eran case gargalladas anticipando unha mofa que habería de chegar, e mesmo as paredes máis opacas se empeñaban en reflectir sombras máis repoludas do que era mester para a moral.
            O rebumbio dos espectadores contrastaba seriamente co silencio do quecemento, a algarabía das gradas, case como os romanos do circo á espera de contemplar un grupo de cristiáns a piques de ser devorados polas feras, co renxer metálico das articulacións.
            E nisto entraron as feras, fermosas, novas, cos músculos e o esqueleto en pleno esplendor, coas mandíbulas dispostas a trabar na primeira oportunidade. Era o seu día, as mozas soñaban con bicalos vencedores tras o combate e os mozos sentíanos como os representantes da súa tribo dominante.
            Pero o que elas ignoraban era que aquelas criaturas androides eran realmente seres construídos e mesmo desconstruídos como o monstro de Frankenstein, coa mestura de materiais de reciclaxe e dos espíritos ventureiros da Santa Compaña.
            Javi, un ve a Javi e parece, coa súa barba de tres días, un aliado do despiste, pero todo el é un ADSL, conduce a velocidades siderais toda a información contida nun balón, e, quizás porque coñece todas as partes da rede, as súas descargas acaban en gol ou en paquetes de bits coas instrucións precisas para que os usuarios acaden tal fin.
            David ten un toque eléctrico, pero non hai amperímetro capaz de medir a súa resistencia. Defende, pasa, tira e todo sen cortociutarse nunca, o seu xogo é como un fío de bobina interminable que vai e vén, vén e vai como se fose tecno-pop. Non sei se será porque tamén entende de calefaccións pero é o termómetro anímico do equipo.
            Os anais recollen que aquela noite tronou en Trasouto, por iso Quique está condenado a facelo todo á velocidade do raio, sae pola esquerda ou pola dereita e xuta coa violencia do trono. Non pensedes que é só unha forza da natureza, non, é, tamén, unha cuestión de cálculo. Cando mira as liñas do campo lembra a xeometría de Euclides e cando toca o balón ten presentes os teoremas de Riman. Non sei se é un chiste fácil pero os seus toques teñen algo de “curso rimado” “ca es gran maestría”.
            Algúns quixeron escribir unha endecha por el. En Fernando todos viamos ao cabaleiro da Triste Figura aínda que a súa indumentaria modelo Mundial do 74 recordounos de contado ao fraco Cruyff. Quizais porque ninguén se decatou de que, ás veces, para ser un complemento directo é preciso algún suplemento indirecto, e polo tanto de que existe a maxia do paradoxal, foi para el a mellor ovación da noite. No seu momento de gloria, emulando a Johnny Red, superaba ao Can Cerbero alcanzando a súa rede.
            Acaso porque nacera no sur, non podemos imaxinalo con cara de sufrimento. Sexa pola memoria do azar, pola vitamina C ou porque xa está ben de que o Betis vaia peor que o Sevilla, non estaba disposto a pintar un bodegón. O seu ten máis que ver co impresionismo e, de verdade, impresiona. Corre como se fixese debuxo técnico, defende coa harmonía indescifrable dun pintor abstracto e define como un puntillista. O caso é que Juan non pode vivir, nin sequera o deporte, sen ser un artista.
         
   Xa antes de que o maese Chillón declarase que só servía para a definición, axudara a escribir un diccionario. Era evidente que non lle gustaban os trámites, buscaba “del salón el ángulo oscuro” e invocaba as bruxas de Matbech ou o Oráculo de Delfos ou a ambos a un tempo, para adiviñar onde se ía deitar o porteiro e enviar un galano cara a outra parte, e todo nun segundo. En realidade se o analizades morfoloxicamente nunca comprenderedes que a paixón de Salva por bicar a rede –una dulce boca que a gustar convida– é tamén un acto poético.
            Si, foi certo, ás presas, acaso porque saben manexar a pausa, superaron aos depredadores pero iso é apenas unha anécdota chea de fortuna nunha historia pequena. Xa o dicía León Felipe: “que todo el ritmo del mundo por estos cristales pasa” e tamén todo o latexo do universo transita pola esquina dunha cancha de fútbol sala, e a grandeza tamén pasa.
            A grandeza chámase Hugo e non porque marcase tres goles, senón porque foi quen de proclamar coa maior beleza a fondura que o fútbol é, sobre todo, ledicia, que o deporte é grande porque se comparte, porque se celebra. Hugo é grande como as súas palabras: “é marabilloso clasificarse para un partido como este”. Que máis dá gañar ou perder se nas bancadas había felicidade, se non campo había un grupo de seres humanos, ás veces distanciados polas funcións, e entón irmanados na reivindicación profunda de que o home é tamén, e de xeito esencial, homo ludens.
            Non sei quen marcou máis goles, creo que o esquecemos todos, pero se non facemos uso do espírito de Hugo, seremos máis cativos, menos felices e menos humanos.

sábado, 14 de septiembre de 2013

TRAVESÍA POR MOMENTOS DA HISTORIA DE BUEU




           A Asociación Ricardo Gómez Buceta está a organizar unhas xornadas sobre tres momentos da historia de Bueu. A este redactor lle correspondeu a honra de presentalas. Comparto as palabras que pronunciei na presentación por se puidesen animar a alguén a asisitir ao resto das xornadas pendentes.

PALABRAS A MODO DE PRESENTACIÓN


Ricardo Gómez Buceta
            Ricardo Gómez Buceta tivo fame e sede de xustiza, unha fame acaso nacida ao tempo que unha acusación inxusta pola que perdeu o seu posto de traballo, unha fame que medrou ata o infinito cando uns criminais remataron coa súa vida, unha fame que non acadou fartura porque, xa morto, sepultaron a súa reposición co argumento de que non acudira ao traballo. Os seus executores encargáronse diso.
  
   Hoxe, unha asociación leva o seu nome, unha asociación para a cultura e para o debate. E na súa honra e para a de todos os que acá e acolá, deste o desoutro pensar, sufriron persecución e morte, van estas charlas.


            Luís Eduardo Aute cantaba: “el pensamiento es estar siempre de paso, de paso”, por iso estas conferencias non reciben tal nome, senón o de travesía, a modo de pequenas pero fondas andainas a través da historia de Bueu. En realidade, estas son travesías, pero sobre todo singraduras, pequenas navegacións.

            Un ser humano non pode navegar toda a mar océana, como non pode transitar o infinito nin abarcar todos os tempos. Así que seleccionamos como se dunha trinidade se tratase (tres períodos, tres épocas, en un único Bueu) tres dos momentos máis salientables da historia da nosa vila: O Bueu romano, Ermelo e a cristianización do Morrazo e a Industrialización de Bueu.

          
Escavacións na zona de Petis/Pescadoira
  Bueu era un pequeno recuncho no finisterre romano, unha marisma que daba ao norte como indica o seu nome no parecer dos que estudaron o sentido do topónimo, e dentro desas lagoas está Pescadoira. Ás veces, os nomes están condenados a palpitar ás claras o seu ser. Quizás por iso Álvaro Otero e Xaime Toxo o teñen tan presente na súa literatura. Nesa pescadoira, onde homes e peixes se atopan, tamén se encontran as civilizacións. Dese fecundo encontro trata a primeira das charlas, a de Fructuoso Díaz García. El relataranos a historia do comercio da salga, a da fabricación de ánforas orixinais, a da conservación de restos, ao seu xeito, únicos. Seguro que coas súas verbas de escoitador de pedras nos fará sentir a vida dos nosos devanceiros e tamén a doutros antepasados de máis ao norte que el tamén coñece ben.

           A segunda conferencia tratará sobre Ermelo, ese lugar ermo, solitario na que Belarmino Barreiro cre ver o “berce do Morrazo, o pai espiritual fundador, a raíz dende a cal se poboaría esta península”. Fermosas e creo que sabias palabras. En España, Galicia non é unha excepción, adoitase desprezar aos estudosos, aos investigadores. Os eruditos reciben comentarios despectivos. Un profesor de crítica literaria díxonos unha vez: “en español erudito es peyorativo como Agapito”, outros menos puerís pero, se cadra, peor intencionados definen ao erudito como “un coleccionista de minucias”. E desa visión nacen os tiros que ao xeito de escopetas recortadas (hoxe, igual que no tempo de Neruda, “los pistoleros se pasean con la cultura occidental en brazos) van acabando coa investigación a base de forzar ao exilio aos investigadores.

            Convén por iso dicir que quen se mergullaron na documentación de Ermelo, nos vellos papeis, se cadra cheos de piolla, non son os causantes do gasto superfluo, senón que nos devolven á vida o nome palpitante dos seres que habitaban noutras épocas ese fermoso lugar solitario, nacemento do único río que nace frade na Fonte Bieita e morre bispo alá na Banda do Río. Regálannos os nomes de Pero Monxe, Martín Pelagio, Martiño Sarmiento....e con eles o nacer e o palpitar da nosa bisbarra.
Museo Massó, restos da salga (foto: Roberto González)
       
 
Pero o Bueu contemporáneo non sería comprensible sen a industrialización, sen a industria da salga que logo derivaría cara a conserva. A paisaxe da nosa infancia está chea de imaxes de mulleres saíndo das fábricas, das chamadas sonoras que se espallaban pola vila...Esa forma de vida era consecuencia do labor de fomentadores, moitos deles foráneos que transformaron os modos de produción e con eles tamén as
mentalidades. Esa será a terceira das nosas singradura.

            Este ciclo non podería ter mellor lugar para celebrarse que este Museo Massó. Dona Covadonga López de Prado como responsable do Museo nos dará logo a benvida pero, sen negarlle o seu poder como depositaria das chaves da casa, seguro que non se molesta se digo que, dalgúns xeito, todos podemos darnos a benvida ao noso lar, ao lume do fogar, os de Bueu porque aquí reside a memoria dunha parte moi significativa da nosa historia e os de fóra porque aquí mora un anaco de cultura, universal por definición.
            Nada máis, agradecervos á Asociación Ricardo Gómez Buceta a oportunidade que me deu de compartir convosco estas palabras, ao Museo Massó por acollernos, unha vez máis no seu interior, a Fructuoso por acudir á nosa chamada e por axudarnos a vernos aínda con máis claridade e a todos vós por asistir  e pola vosa amable escoita.


 INFORMACIÓN  FINAL:

Primeira conferencia: éxito de público (foto: Roberto González)
As conferencias celebraranse no Museo Massó ás 20:30 os seguintes venres:
13 de setembro: O Bueu romano. O forno de ánforas e a salga romana en Pescadoira por Fructuoso Díaz García. Dirección da escavación.
20 de setembro: A cristianización do Morrazo. A importancia do antigo Mosteiro de Ermelo por Pablo S. Otero Piñeyro Maseda e Miguel Romaní Martínez.
27 de setembro: A industrialización de Bueu. A salga e a pesca da sardiña nos s.XVIII e XIX por Arturo Sánchez Cidrás e Xosé Manuel Cerviño Meira.

lunes, 15 de julio de 2013

RESCATE OU DEFINICIÓN DE FLASHBACK

Aos meus pais, por moitas riquezas
que me deron, das que non son menos
as frases do galego do Morrazo que me 
transmitiron mesmo nos momentos en 
que todo parecía intranscendente.

Aos meus irmáns: 
Teri, Manolo, Elena (in memoriam),
Javi, Víctor e Laura  por todo o que lles debo.

Aos meus sobriños Daniel, Carmen e Martiño
por tantos momentos de felicidade.

Ao meu cuñado Ramón Villar para que logo nos dea
unha grande alegría.

A miña veciña Ana, sempre tan amable.

A todos os protagonistas próximos desta historia.
            
A Isabel Armesto e Marisú Lecea
polos seus ánimos para escribir esta entrada.

           Sempre precisei buscarlle unha explicación lóxica aos acontecementos, unha razón interna aos sucesos. Sei que moitos darwinianos falan da importancia do azar na evolución das especies pero imaxinades escribir unha novela negra baseada no chou? O protagonista nunca podería dicir que non cre nas casualidades e, sen esa frase, non hai novela policial de xeito. Non, a existencia humana semella un relato co seu misterio, cos seus malvados e todo iso.
Martiño  moito antes da cachiza

            Ao principio pensei que era cousa da envexa do Martiño. O Martiño é o meu sobriño predilecto. Certamente non me fai moito caso. En realidade só se ocupa de min cando me sento no sofá coa intención de durmir a sesta. Daquela espértalle o espírito das praderías, sente a chamada de Manitú e dime: “voute atacar”. Sen esperar as negociacións de paz, sube polo brazo do asento e lánzase sobre o meu pescozo como se fose un indio das películas do oeste. É o momento en que o meu sopor remata nun instante. Agárroo, tómboo e fágolle cóxegas ata que ri como un perdido, expresión que adoita empregar a miña nai cando un ri a gargalladas, moi distinto de rir coma un zafado. Cando cansa empeza a berrar: “para, para...” e daquela soño, inxenuo, con que me deixe durmir. Cando se ve libre, volve a carga máis teimudo que o xeneral Custer. De novo sube sixilosamente e volve atentar contra as miñas cervicais. Desta volta agárroo de novo, tómboo e cómolle as pernas, máis que nada por facerlle caso á súa avoa que, cando quería comer pan antes do xantar, dicíame que se tiña fame rillase unha perna; logo, cómolle as fazulas e é, nese momento, en que volve suplicar: “para, para...”, a súa petición de armisticio, e de novo penso no bo que sería durmir uns minutos. Aínda en liberdade vixiada, volve atacarme e como son moi coidadoso coa tradición, a miña nai sempre di que fago del un pandeiro, empezo a cantar aquilo de “toca o pandeiro Manuel e que non falte alegría”, mentres fago percusión co seu corpo e el volve rir sen parar e eu aparco para sempre a soneca dese día.

            O Daniel, en cambio, non é o meu sobriño predilecto, é o meu sobriño favorito. Cando era neno 
Daniel nos tempos de saber e gañar
escribinlle un conto e non quixo nin oílo así que imaxinádeo agora de adolescente, nin caso me fai. Houbo un tempo en que o durmía despois do xantar. Collíao nos brazos e arrolábao ata que quedaba durmido, polo medio víamos “Más deporte” coa precaución de taparlle os ollos se aparecía na pantalla algún equipo italiano practicando o catenaccio; había que evitar pesadelos. Se se portaba mal, nunca o ameazaba co Coco senón con Álvarez Cascos, era máis eficaz. Aínda agora imaxino a Álvarez Cascos disfrazado de ogro coa cara esborranchada con fiíños de plastilina do Prestige, coa medalla Castelao toda relucente no peito e unha escopeta de cazar elefantes en Escocia na man. O caso é que tamén víamos “Saber e ganar” o programa da 2. Mentres o Daniel empezaba a durmir, eu contestaba ás preguntas do concurso. Un día o Daniel estaba durmido e ao Jordi Hurtado deulle por preguntar: “de quen era o can que non tiña rabo?”. Daquela, o Daniel fuxido coma un lóstrego dos brazos de Morfeo, empezou a berrar: “ De San Roque!, De San Roque!”. Era o seu amencer cultural.

           
Carmen moito antes dos sudokus
Carmen non é o meu sobriño predilecto, nin tampouco o meu sobriño favorito, é a miña sobriña favorita. Tampouco me fai caso agás cando xoga ás escolas e me manda sentar e facer os deberes. Sempre acabo no despacho de dirección e iso que son aplicado e obediente. Con todo Carmen é unha boa influenza para min. Se dentro duns anos consigo burlar a un alemán cruel non será polas virtudes terapéuticas do xadrez, non e non, senón polos encrucillados e os sudokus. Se cadra pensades que resolvo encrucillados e sudokus por aquilo da dieta saudable, pero  non, resólvoos porque é o único xeito de que a Carmen me dea un bico, un por pasatempo resolto. E crédeme iso é un grande éxito.

            A Daniel, a Carmen e a Martiño non lles importa moito ser o meu sobriño favorito, a miña sobriña favorita e o meu sobriño predilecto pero a min séntame de marabilla, doume conta das miñas capacidades para o igualitario.

           
Martiño recollendo un premio da cachiza co Manolo ao seu carón
Volvamos ao rego que xa me desviei demasiado. Eu botáballe a culpa á envexa do Martiño. Ao Martiño dálle por xogar á cachiza e a min a cachiza paréceme un xogo moi difícil: levantar un pau chamado cachiza para golpealo con outro chamado peteiro e metelo, nos menos golpes posibles nunha sorte de portería. Paréceme tan complexo como sempre me pareceu o béisbol. De aí que cando me vin como Steve MacQueen en A grande evasión, achaquei os feitos a este mal sentimento.

            Mais definitivamente non foi por iso, a culpa foi do Rodrigo Rato. Xa sei que estaredes a pensar que lles teño manía aos do PP, pero non, a min o exministro cáeme ben. A ver por que raios en Galicia pode haber un Bloque e en Madrid non se pode facer política do ladrillo? Sexamos serios, un levanta unha casa con bloques e non pasa de ghalpón, nin a galpón chega, agora, colles un ladrillo e por menos de nada levantas un cigurats mesopotámico. Non hai punto de comparación. Ademais don Rodrigo conseguiu o soño de calquera antisistema: acabar cun banco do IBEX en nadiña, nun suspiro. Nada, non me veñan con contos. A min o que me apetece é rodar un western con Rodrigo Rato ao estilo de Jesse James cun toque robinhoodiano pero do revés, así transgresor. E que me din do romanticismo, que? A ver que de nós pode darlle coa porta nos fociños ao FMI por amor ao próximo, quero dicir, por amor á próxima. Como che son moi devoto da economía de mercado, cando Robin Rato fichou pola telefónica, cambiei de compañía. Teño tanta fe nese home que estou seguro de que o vai conseguir o obxectivo de fundila.

            Era un sábado pola tarde, estaba tombado no sofá lendo unha noveliña do Coetzee mais como son pan adicto, notei que era hora de ir mercar unha boliña. Normalmente baixo polas escaleira e levo o teléfono móbil comigo. O do teléfono é por se chama Deus ou a rapaza guapa que coñecín hai un tempo. A Deus e a rapaza guapa acabas por velos en todas partes pero chamar, o que se di chamar, non chaman e menos canto ti tes gañas de ter unha conversa con eles. Non lles gusta o teléfono e non hai forma. Porque quen leva o teléfono para soportar ao pesado que chama cando non debe, ou á teleoperadora do momento? Un quere recibir as chamadas máis esperadas: as inesperadas. Pois desta vez, deixeino na casa. A chamada do pan, debeu ser. Do pan ou do panteísmo ou da pantomima ou das pandeiretas, que sei eu... En fin que saín pola porta cos cartos e coas chaves, metinme no ascensor e, como por casualidade, esas nas que non creo, velaí que anda medio piso e queda parado. Deste xeito alá me vexo eu como José Luís López Vázquez en La cabina aquela curtametraxe de Antonio Mercero con guión de José Luís Garci. Cambias de compañía telefónica e acabas atrapado na cabina, na cabina do ascensor. A realidade, xa o dicía o Galeano, é a mellor metáfora de si mesma.

            Unha vez atrapado, o primeiro en que pensa un é que haberá alguén que lle poida botar unha man e iso que o meu amigo Aldao temo advertido centos de veces: “se te caes a primeira man que te vai axudar é a que tes no extremo do teu brazo”. Pero un cre na humanidade, así que comecei a tocar o timbre de alarma pero ninguén se alarmou. Non, non pensen, non é que viva rodeado de insolidarios senón que simplemente non había ninguén no edificio. Se cadra a humanidade non é insolidaria, é inexistente.

            Eu estaba tranquilo, moi tranquilo. Para que está a fe máis importante de todas, a fe no capitalismo, no funcionamento perfecto do libre mercado, na eficacia das empresas privadas e mesmo das privatizadas?

            Non levara o móbil, xa dixen, pero no ascensor había teléfono de emerxencias. Salvado pola campá, pola campá do templo por excelencia, a campá de Wall Street. Así que, chamo e sáeme unha voz de ordenador que me anuncia que unha operadora falará comigo. Neses momentos un ten tempo mesmo para imaxinar que a operadora é a moza guapa, esa que non chama e que o enclaustramento é un agasallo de Deus. Ao pouco soa a voz prometida. Non era a voz da guapa, mira ti que decepción! Con todo era unha voz agradable e diche: “Llama usted desde el número.....de la Avda de M....”. “Si, señora”, respondo.
“Puede decirme por favor ¿qué portal?”. “O portal do medio, o ascensor da esquerda, conforme entra”. “Muy bien, muy bien”, dime. “Pero es que ustedes ya no tienen contrato con nosotros e modo que no podemos atenderle”, engadiu. Facendo alarde das miñas extraordinarias facultades intelectuais, esas que me impiden entender como un teléfono está conectado cunha empresa que non fai un servizo, e por que a nova compañía nin sequera pega o novo número, aínda que só sexa para publicitarse, acabei por formular unha pregunta verdadeiramente parva: “E que podo facer?”(é a miña parte naïf, porque xa me dirás ti a ela que lle podía importar o asunto, pero é aquí cando o capitalismo acode ao noso rescate). “Yo puedo mandarle un técnico pero tiene que pagarlo usted”. “Canto me vai cobrar?” –preguntei como mantendo a dignidade e como se tivese outra opción. “120€”, respondeu. “De acordo, non podo estar aquí perpetuamente pechado, así que envíemo”. Fíxome un montón de preguntas para encher o seu formulario, mentres eu pensaba que as oito quedara para a botadura da Curuxán co Morales e non sabía se chegaría.
            Daquela empezou a espera. Ao principio fun rememorando todas as escenas de cine carcelario ou claustrofóbico. Xa dixen antes que a miña hipótese inicial era atribuír o incidente á envexa do Martiño e púxenme a imitar a Steve MacQueen pero o xeito de tirar unha pelota contra a parede sen ter pelota chega a ser imaxinativo de menos ou rutineiro de máis. Lembrei logo A cabina e todo se aclarou. Tamén rememorei aquel personaxe de Fuga de Alcatraz que tiña amestrado un rato e a Woody Allen pechado cun vendedor de seguros e así ía imaxinando filme tras filme. Logo reparei nos escritos, nos de Galeano denunciando os confinamentos dos presos políticos ou os de Vargas Llosa felicitando a Fujimori por ter a Abimael Gúzman nunha mazmorra tres pisos baixo terra e suma e segue, pero xuro que estaba moi tranquilo.

            Cando levaba, como 45 minutos de confinamento, sinto uns pasos vigorosos. Se non soubese que eran os de Ana que pasa dos 70 anos, pensaría que eran os dunha moza de 20, pero era Ana, a miña veciña. Ana é unha persoa encantadora, xenerosa e dunha sensatez pouco frecuente. Ademais fálalle ben ás amigas de min. Aínda que isto último non sei se me gusta de todo. Un non deixa de soñar con ter o atractivo dun detective de serie negra, un personaxe “complexo e escuro” como adoitan dicir os críticos do cinema. Nada que vou ter que empezar a vestir gabardina, malo será que alguén me tome por Colombo. “Ana, Ana”, chamei. Imaxinei a Ana na procura da miña voz e por iso dixen: “estou no ascensor”. A pobre da muller empezou a preocuparse e por máis que me esforcei en tranquilizala, en explicarlle que logo viría o técnico, en rogarlle que fose onde pensaba ir. Nnon conseguín nada. Ela que “Deus o fixera mellor”. Ana pensaba ir a misa  mais non se portou como o crego ou o levita da parábola do bo samaritano senón que se quedou comigo. O que non sei se Ana pode considerarse unha boa samaritana, non porque non teña bos sentimentos que os ten, senón porque o outro día, que cousas ten o zapping!, escoitei no programa de Juan Manuel de Prada unha explicación fantástica. O bo samaritano era bo porque tiña cartos dabondo para pagar as atencións ao agredido, sen os cartos nada de nada. Mira ti por onde, eu que pensaba que o Xesús de Nazareth era un protocomunista, defensor dos pobres como herdeiros do reino de Deus e agora me decato de que a bondade só é posible se un ten unha boa carteira, o que aprende un.

            O asunto é que Ana está nunha forma incrible. Non parou de subir e baixar tres pisos de escaleiras, a ver se chegaba o técnico, a ver se eu estaba ben. Un chega a imaxinarse nunha pantalla unha carreira de velocidade entre Ana e Marita Koch coa vitoria abusona da miña veciña. Fantástico!

            Así foron pasando os minutos. Case hora e media despois oio a Ana falar máis alto e sospeitei que o home dos 120€ acababa de chegar e así foi. Un auténtico profesional, uniformado, co logotipo da compañía ben colocado e cargado con toda a ferramenta: unha chave. Abriu a porta e alí gabeei eu só para saír. Xa fóra díxome que lle tiña que asinar un xustificante, alí cubriu os datos e puxen a miña rúbrica.


            Mentres subía as escaleiras calculando o tempo que tiña para ir buscar o pan e acompañar a Morales na botadura da renovada Curuxán deume por ler o resgardo. Quedei sorprendido. Trabajo realizado: Rescate. Vaia ho, e nin unha man me deu! Ben está que me cobre 120€ pero que o faga polo concepto axeitado: posuír unha chave que abre un ascensor e polo traballo correcto: xirala na dirección axeitada pero por rescate...  non hai seriedade. Se é o que digo eu pasamos de cabina da telefónica ao rescate de Bankia por iso lle chaman fash-back.